Bakan Işıkhan, emekli aylıklarına yönelik çalışmalar, Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) mali dengesi, istihdam politikaları, yeni nesil çalışma modelleri ve dijitalleşme projelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Emekli aylıklarına yönelik düzenleme üzerinde bir süredir çalıştıklarını ifade eden Işıkhan, farklı alternatif ve seçeneklerin değerlendirildiğini bildirdi.

Cumhurbaşkanı'nın son Kabine Toplantısı sonrasında emeklilerin durumunu iyileştirecek mali imkanların oluşturulduğuna ilişkin açıklamasını hatırlatan Işıkhan, düzenlemede prim gün sayısı ve yaş gibi kriterlerin de önem taşıdığını kaydetti.

EMEKLİLERE HAKKANİYETLİ BİR DÜZENLEME GELİYOR

Işıkhan, amaçlarının bütün emeklileri kapsayan adil ve hakkaniyetli bir düzenlemeyi hayata geçirmek olduğunu belirterek, "En düşük emekli aylığı konusunda ise ayrı bir kanuni düzenleme gerekiyor. Geçmiş yıllarda olduğu gibi en düşük emekli aylığı enflasyon ve yıl sonu enflasyon farklarıyla birlikte belirleniyor. Burada da adaleti gözeterek hareket edeceğiz." ifadelerini kullandı.

"EMEKLİLERİMİZİN DURUMUNU İYİLEŞTİRECEK MALİ İMKANLARI OLUŞTURUYORUZ"

Memleketi Mardin'de temaslarda bulunan Bakan Işıkhan, emekli maaşlarına ilişkin yürütülen teknik çalışmaların detaylarını paylaştı. Farklı alternatiflerin değerlendirildiğini ifade eden Işıkhan, "Biz konuyla ilgili bir süredir çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Farklı alternatif ve seçenekleri değerlendirdik. Tüm emeklilerimizi kapsayacak, hakkaniyetli ve adil bir düzenleme hayata geçireceğiz ve emekli aylıklarına yansıtacağız. Temel ilkelerimiz bu. Saygıdeğer Cumhurbaşkanımızın, son Kabine toplantısı sonrasında da ifade ettiği gibi 'Emeklilerimizin durumunu biraz daha iyileştirecek mali imkanları oluşturuyoruz.' Bu konuda prim gün sayısı ve yaş önemli ancak henüz üzerinde çalışıyoruz. Bizim amacımız burada adaletli ve hakkaniyetli bir düzenleme hayata geçirmek." dedi.

"EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI İÇİN AYRI DÜZENLEME"

En düşük emekli aylığı konusunun ayrı bir başlık altında değerlendirildiğini kaydeden Işıkhan, bu konuda Meclis sürecinin işletileceğini belirtti. Enflasyon verilerinin ve yıl sonu beklentilerinin dikkate alınacağını vurgulayan Işıkhan, "Ayrıca, en düşük emekli aylığı konusunda ayrı bir kanuni düzenleme gerekiyor. Geçmiş yıllarda olduğu gibi en düşük emekli aylığı enflasyon ve yıl sonu enflasyon farklarıyla birlikte belirleniyor. Burada da adaleti gözeterek hareket edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Yeni düzenleme kapsamında, daha fazla prim ödeyen emeklilerin daha yüksek maaş alacağı bir modelin yanı sıra, 65 yaş üstü vatandaşlara yönelik ilave iyileştirmelerin de gündemde olduğu kaydedildi.

SGK'nin gelir-gider dengesinde iyileşme hedefi

SGK'nin mali yapısına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Işıkhan, kurumun gelirlerinin giderlerini karşılama oranının 2002'de yüzde 71,5 seviyesinde olduğunu, bu oranın 2026 yılı sonunda yüzde 88'e ulaşmasının beklendiğini aktardı.

SGK açığının milli gelire oranının 2002 yılında binde 22 düzeyinde bulunduğunu belirten Işıkhan, bu oranın 2026 sonunda binde 1,2 seviyesinde gerçekleşmesinin öngörüldüğünü bildirdi.

Sistemin mali dengesini güçlendirmeye devam ettiklerini vurgulayan Işıkhan, temel hedeflerinin istihdamı artırarak aktif-pasif oranını iyileştirmek ve SGK'nin prim gelirlerini yükseltmek olduğunu ifade etti.

Nüfus projeksiyonlarının da sosyal güvenlik sistemi açısından önem taşıdığını belirten Işıkhan, Türkiye'nin yaşlanan nüfus yapısının iş gücüne katılım ve istihdam politikalarında dikkate alınması gerektiğini kaydetti.

İşsizlik oranı 41 aydır tek hanede

İstihdam verilerine ilişkin bilgi veren Işıkhan, 2026 yılı eylül ayı itibarıyla iş gücünün 35,4 milyon, istihdamın 32,4 milyon, işsiz sayısının ise 2,9 milyon olduğunu bildirdi.

İşsizlik oranının yüzde 8,4 olarak gerçekleştiğini aktaran Işıkhan, işsizlik oranının 41 aydır tek hanede seyrettiğini belirtti.

İstihdam politikalarının merkezinde daha fazla vatandaşın üretime ve çalışma hayatına katılmasının bulunduğunu ifade eden Işıkhan, Orta Vadeli Program ve Ulusal İstihdam Stratejisi hedefleri doğrultusunda istihdamın artırılması, işsizliğin azaltılması ve iş gücünün niteliğinin yükseltilmesine odaklandıklarını söyledi.

Ulusal Adil Geçiş Stratejisi 2027-2029 hazırlanıyor

Yeşil ve dijital dönüşümün çalışma hayatına etkilerine yönelik hazırlıkların sürdüğünü belirten Işıkhan, "Ulusal Adil Geçiş Stratejisi 2027-2029"un yakın zamanda Resmi Gazete'de yayımlanacağını bildirdi.

Stratejiyle değişen üretim ve çalışma koşulları karşısında çalışanların, işletmelerin ve bölgelerin hazırlık kapasitesinin artırılmasının amaçlandığını ifade eden Işıkhan, bu kapsamda 17 farklı sektörde değerlendirmeler yapılarak yol haritaları oluşturulduğunu aktardı.

Dönüşüm sürecinde çalışan hakları, iş güvenliği, sosyal koruma ve yeni becerilere erişimin önemine dikkati çeken Işıkhan, stratejinin temel hedefinin iklim değişikliği ile yeşil ve dijital dönüşümün etkilerini kimseyi geride bırakmadan yönetmek olduğunu kaydetti.

Işıkhan, sosyal diyalog, insan odaklılık, sosyal adalet, eşit fırsatlar ve erken hazırlık ilkelerinin stratejinin temelini oluşturduğunu belirtti.

GÜÇ Programı kapsamında 472,3 milyar liralık kaynak

Yeni nesil çalışma modellerinde atıl iş gücü olarak değerlendirilen NEET gençler, eski hükümlüler ve engellilerin istihdama kazandırılmasının öncelikli hedefler arasında bulunduğunu ifade eden Işıkhan, Türkiye'de eğitimde veya istihdamda olmayan (NEET) genç sayısının 4 milyonu aştığını, NEET oranının yüzde 22,2 olduğunu bildirdi.

Genç işsizliğini azaltmaya yönelik Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) Programı kapsamında 472,3 milyar lira kaynak ayırdıklarını aktaran Işıkhan, yüzde 14,8 olan genç işsizlik oranını yüzde 10'un altına düşürmeyi hedeflediklerini belirtti.

Program kapsamında beş farklı uygulamanın yürütüldüğünü kaydeden Işıkhan, şu bilgileri paylaştı:

• 2026 itibarıyla İŞKUR'a devredilen Ulusal Staj Programı kapsamında kamu ve özel sektörde 144 bin öğrenciye staj imkanı sağlandı. Üç yıl sonunda 800 bin öğrenciye staj kapasitesi oluşturulması hedefleniyor.
• İşgücü Uyum Programlarından bugüne kadar 61 bin 616 NEET genç yararlandı. Önümüzdeki üç yılda 450 bin gencin eğitim ve istihdama kazandırılması amaçlanıyor.
• İŞKUR Gençlik Programı kapsamında iki eğitim öğretim yılında devlet üniversitelerinde öğrenim gören 250 bin öğrenciye kontenjan sağlandı. 2028 sonuna kadar 1 milyon öğrenciye ulaşılması hedefleniyor.
• Geleceğim Meslekte Programı kapsamında 191 bin 145 meslek lisesi ve meslek yüksekokulu öğrencisine bireysel danışmanlık hizmeti sunuldu. Üç yılda 750 bin öğrenciye ulaşılması planlanıyor.
• İşe İlk Adım Programı ile ilk kez sigortalı olacak 18-25 yaş arasındaki gençlerin ücret ve sigorta primi desteğiyle çalışma hayatına katılması hedefleniyor. Üç yılda 750 bin gencin istihdama kazandırılması amaçlanıyor.

Uzaktan çalışmada iş kazası değerlendirmesi

Yeni nesil çalışma modellerinde iş sağlığı ve güvenliğinin de önemli başlıklardan biri olduğunu vurgulayan Işıkhan, özellikle uzaktan çalışmada meydana gelen kazaların hangi koşullarda iş kazası sayılacağının değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Evden çalışan bir kişinin yaşadığı olayın iş kazası olarak değerlendirilmesinde olayın meydana geldiği koşulların ve yürütülen işle bağlantısının dikkate alındığını belirten Işıkhan, çalışanın o sırada hangi işi yaptığı ve olayın işle ne ölçüde bağlantılı olduğunun önem taşıdığını kaydetti.

İşveren tarafından sağlanan ekipmandaki arıza nedeniyle meydana gelen yaralanmalarda işle bağlantının kurulmasının daha kolay olabileceğini belirten Işıkhan, ekipmanın tek başına belirleyici olmadığını, her olayın kendi koşulları içinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Işıkhan, uzaktan veya ofisten çalışılması fark etmeksizin çalışanların sağlık ve güvenliğinin korunması için çalışma saatlerinin, iletişim düzeninin ve olası kaza bildirim süreçlerinin açık şekilde belirlenmesi gerektiğini ifade etti.

Raporlu ilaçlar e-Devlet üzerinden takip edilebilecek

SGK'nin dijitalleşme çalışmaları kapsamında raporlu ilaç kullanan vatandaşlara yönelik yeni bir uygulama üzerinde çalışıldığını bildiren Işıkhan, Türkiye'de 20 milyon kişinin raporlu ilaç kullandığını belirtti.

Hayata geçirilmesi planlanan sistemin öncelikle raporlu ilaç kullanan vatandaşları kapsayacağını aktaran Işıkhan, uygulamanın e-Devlet'e entegre edileceğini kaydetti.

Işıkhan, sistem sayesinde vatandaşların raporlu ilaçlarını e-Devlet üzerinden takip edebileceğini belirterek, uygulamanın her seferinde doktora giderek ilaç yazdırma ihtiyacını azaltmasının ve vatandaşlara kolaylık sağlamasının hedeflendiğini ifade etti.

İmamoğlu, İstanbul'da kendisinden önceki dönemde yaşanan sel ve su baskınlarına yönelik eleştiriler yaptığı ve kendi döneminde yaptıkları on milyarlarca liralık alt yapı yatırımları sayesinde olası sel baskınlarının önüne geçildiği iddiaları yaşanan son yağış sonrası yeniden gündem oldu.

SEL MANZARALARI TARİHE KARIŞTI

Kent genelinde kritik noktalarda önemli adımlar attıklarını ifade ederek altyapı alanında ciddi bir bütçe ayırdıklarını ve kentin kronikleşmiş noktalarına müdahale ettiklerini kaydeden İmamoğlu, "Uğur Bey, 160'a yakın noktada su ve sel baskınıyla ilgili sorunu giderdik. On milyarlarca liralık yatırım yaptık." ifadelerini kullanmış, İstanbul'da sel manzaralarının artık tarihe karıştığını iddia etmişti.

"YALANCININ MUMU YAĞMURU GÖRENE KADAR..."

İstanbul'da yaşanan aşırı yağmur sonrası oluşan görüntüler sonrası sosyal medyada hızla yayılan İmamoğlu'nun bu videosunun altına "Yalancının mumu yağmuru görene kadar yanar" yorumları yapıldı.

UĞUR DÜNDAR SESSİZ KALDI

Yıllar sonra bu görüntülerin sosyal medyada yeniden gündem olması sonrası Gazeteci Uğur Dündar'ın yorum yapmaması dikkatlerden kaçmadı.

A1 Capital, Bulls ve Pardus'un olağan tasfiye kapsamındaki 17 fonunda bulunan 43 bin 643 yatırımcıya ödeme yapılacak.

Ödemeler fonların kendi kaynaklarından karşılanacak; Hazine kaynağı kullanılmayacak.

BAŞVURU ŞARTI VAR MI?

On binlerce kişinin hesaplarına bugün ödemeleri gerçekleşmesi bekleniyor. Peki ödeme almak için yatırımcıların herhangi bir yere başvurması gerekiyor mu? Başvuru şartı var mı? Ödemelere ilişkin tüm detayları Ülke TV Ankara Temsilcisi Mustafa Pala canlı yayında anlattı.

İLK ÖDEME 43 BİN 643 YATIRIMCIYA
Bugün başlayacak ilk ödeme dalgası A1 Capital Portföy Yönetimi, Bulls Portföy Yönetimi ve Pardus Portföy Yönetimi tarafından kurulan ve olağan tasfiye kapsamına alınan 17 fonu kapsıyor.

Bu fonlarda toplam 43 bin 643 yatırımcı bulunuyor. Yılmaz'ın verdiği bilgiye göre bu üç şirketin olağan tasfiye süreci 5 Ekim itibarıyla başladı ve söz konusu 17 fonda ödemelerin bugün yapılması planlandı.

Ödemelerin tutarı ise yatırımcının fondaki katılma payı ve tasfiye kapsamında hak ettiği tutara göre belirlenecek. Dolayısıyla 43 bin 643 yatırımcının tamamına aynı miktarda ödeme yapılması söz konusu olmayacak.

PARA NEREYE YATACAK?
Yatırımcıların bugün öncelikle fon paylarının bulunduğu yatırım hesaplarını kontrol etmeleri gerekiyor.

Bulls Portföy, tasfiye kapsamındaki BPZ, BMU ve BOS kodlu üç fonun portföylerinin Ziraat Bankası tarafından nakde çevrildiğini ve tasfiye tutarlarının 8 Ekim'den itibaren yatırımcı hesaplarına aktarılacağını açıkladı.

Merkezi Kayıt Kuruluşu da tasfiye edilen fonlarla ilgili ödemelerin, SPK tarafından görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütüldüğünü ve yatırımcıların ayrıntılı bilgi için yatırım hesabının bulunduğu kurum ile tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlara başvurabileceğini belirtiyor. Güncel portföy durumunun ise MKK'nın e-YATIRIMCI uygulamasından takip edilebileceği bildiriliyor.

Bu nedenle yatırımcı açısından ilk yapılması gereken, bugün yatırım hesabındaki hareketleri ve fon bakiyesini kontrol etmek olacak.

BAŞVURU YAPMAK GEREKİYOR MU?
Ödeme kapsamındaki yatırımcıların ayrıca bir başvuru yapması gerekmiyor.

MKK, tasfiye işlemlerinin görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütüldüğünü ve yatırımcıların bilgi için hesaplarının bulunduğu kurum ile tasfiye görevlilerine başvurabileceğini belirtiyor.

Bu nedenle yatırımcıların sosyal medyada dolaşan farklı ödeme başvuru linklerine veya kişisel bilgi isteyen mesajlara itibar etmemesi, yalnızca MKK, SPK, kendi yatırım kuruluşu ve tasfiye ile görevli bankaların resmi kanallarını kullanması önem taşıyor.

"BİZE DİLENCİ DİYORLARDI"

Doğuştan engelli olduğunu ve geçmiş yıllarda büyük zorluklar çektiklerini anlatan Erkoç, "Bundan 25-26 sene önce, inanın bizler ya evimizde ailelerimiz tarafından kilitleniyorduk ya da dışarıya çıktığımız zaman bize dilenci diyorlardı." dedi.

"O GÜNEŞ OLARAK ÜLKEMİZE DOĞDU"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın engelli bireyler için bir dönüm noktası olduğunu belirten Erkoç, "Ama her ülkeye bir güneş doğar. Allah kendisinden razı olsun. O güneş olarak ülkemize doğdu Sayın Recep Tayyip Erdoğan. Biz dilenci değil, eve kapatılan değil; bugün dünyayı sallıyoruz. Allah onun eksikliğini vermesin." diye konuştu.

Türkiye'nin tek engelli spor federasyonu başkanı olduğuna dikkat çeken Erkoç, ülkenin birliğine ve beraberliğine yönelik adımları şu ifadelerle anlattı:

"Tüm dünyayı karıştırsınlar diye Türkiye'nin karışması gerekiyor. Türk'ün, Kürt'ün, Arap'ın vesaire herkesin birbirine girmesi lazım ki dünyayı karıştırsınlar. Ona da 'dur' dedi. Birlik yaptı, kardeşlik yaptı, açılım yaptı. Bizleri bir araya topladı, daha ileriye gideceğiz."

"HAMZA YERLİKAYA ÇOĞU SAKATIMIZI SIRTINDA TAŞIYIP SALONA GETİRDİ"

Geçmişte federasyon olarak yaşadıkları imkansızlıklara değinen Erkoç, o dönemde kendilerine destek olan isimleri unutmadıklarını vurgulayarak şunları kaydetti:

"Bizden önce arkadaşlar, 26-27 sene önce, Sayın Bakanımız da keşke burada olsaydı, ona da teşekkür edecektim. Biz en ağır federasyonuz. Ağır derken, Bedensel Engelliler Federasyonu olduğumuzdan dolayı. Bizim kardeşlerimiz kamp yapacakları zaman otobüs yoktu. Güreş Federasyonu birbirlerine sorarlardı, 'Var mı Güreş Federasyonu'nun kampı?' 'Var' dedikleri zaman mutlu oluyorlardı. Ben buradan da onları sırtında taşıyan, o da kendisi de güreşçiydi, milli takım güreşçisi, Sayın Hamza Yerlikaya'ya çok teşekkür ediyorum. Bizim çoğu sakatımızı sırtında taşıyıp salona getirdi."

Törene katılan Cumhurbaşkanı Yardımcısına da teşekkür eden Erkoç, "Rabbim Cumhurbaşkanımızın eksikliğini vermesin. Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcımıza da çok teşekkür ediyorum. Müsaade verdiğinden dolayı hürmetlerimi sunuyorum." dedi.

HABERİN VİDEOSUNU İZLEMEK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN 👇🏼

"GÜL BİZE 'HELİKOPTERİ ASKERİ UÇAKLAR DÜŞÜRDÜ' DEDİ"
Soruşturmanın muhakkak genişleyeceğini vurgulayan Destici, helikopterin uçaklar tarafından düşürüldüğü yönündeki şüphelerin en büyük dayanaklarından birini paylaştı. Dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile yaptıkları bir görüşmeyi aktaran Destici, "Biz kendisini ziyaret ettiğimizde aile fertleriyle birlikte bize söylediği şu olmuştu: 'Bu helikopteri uçaklar düşürdü ama kasti mi düşürdü yoksa kazaen mi düşürdü biz buna bakıyoruz' demişti. Tabi Abdullah Gül bunu bizim yüzümüze söyledi. 2012 ya da 2013 yılında. Yani uçakların düşürülme ihtimali bizzat bu ülkede cumhurbaşkanlığı yapmış, dönemin cumhurbaşkanı tarafından da çok net bir şekilde ifade edildi. Ki orada da bir hava hareketliliği net bir şekilde var." diye konuştu.

Karbonmonoksit şüphesine de değinen Destici, İsmail Güneş'in çektiği fotoğraflarda kazadan 10-15 dakika sonra bile herkeste baygınlık ve yorgunluk emareleri görüldüğünü, otopsi raporlarındaki çelişkilerin inceleneceğini belirtti. Enkazın iki gün boyunca bulunamamasına tepki gösteren Destici, "Orada şahit var. Bir kız çocuğu diyor ki o dağın altındaki köyden, helikopter oradan geçiyor ağaçları yalayarak, kız çocuğu damın üstüne çıkıyor, helikopteri takip ediyor ve nereye düştüğünü görüyor. Hemen ailesine bağırıyor. İfadelerinde var. Ve daha sonra hemen aranıyor yetkili makamlar jandarma tahmin ediyorsam. Onun orayı bildirmesine rağmen orası aranmıyor." ifadelerini kullandı.

"BU SORUŞTURMA SONUCUNDA AYDINLANACAK"

Dosyayı asıl mecrasından çıkaranların ve haksız dinlemeler yapanların da Kahramanmaraş'ta Ağır Ceza'da yargılandığını hatırlatan Destici, "Birinci dalga operasyonlar gibi operasyonlar yapıldıktan sonra iddianamenin yazılarak davanın açılacağını ve gerçeğin ortaya çıkarılacağını ve burada kastı ve kusuru olanların hukuk önünde hak ettiği cezayı alacağına yürekten inanıyorum." dedi. Destici, olayın aydınlanıp aydınlanmayacağı sorusuna ise, "Günün birinde değil, bu soruşturma sonucunda aydınlanacak; ben buna inanıyorum. Yani günün biri kalmadı artık." yanıtını verdi.

HABERİN VİDEOSU

Yaşanan bu sürece ÜLKE TV canlı yayınına katılan TÜKONFED (Tüketici Konfederasyonu) Hukuk Komisyonu Başkan Vekili Dr. Mücahit Saraçlı, tepki gösterdi.

Haberin videosunu izlemek için tıklayın 👇🏼

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında, tarladan market rafına uzanan fiyat zincirindeki usulsüzlükler gün yüzüne çıkarıldı. Sosyal medya hesabından açıklama yapan Adalet Bakanı Akın Gürlek, "Tarladan markete fiyat yolculuğu mercek altına alındı." dedi.

Ticaret Bakanlığından Hal Kayıt Sistemi ve Tarım ve Orman Bakanlığından Çiftçi Kayıt Sistemi verilerinin temin edildiğini bildiren Gürlek, Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca kapsamlı bir rapor hazırlandığını kaydetti.

41 ŞÜPHELİ İÇİN GÖZALTI KARARI

Soruşturma kapsamında yaklaşık 1.029 çiftçinin beyanına başvurularak ürünlerin üreticiden hangi bedelle çıktığı ve tedarikçilere hangi şartlarda ulaştığı incelendi. Dosya kapsamında 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 şüpheli yöneticisi hakkında gözaltı kararı verilirken, İstanbul merkezli operasyonla 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama başlatıldı.

HAL KAYIT VE ÇİFTÇİ KAYIT SİSTEMLERİ İNCELENDİ

Soruşturma dosyasında ürünlerin tarladan çıkıp market rafına ulaşana kadar geçtiği süreç detaylandırıldı. Üreticiden çıkan fiyatın hangi aşamalarda yükseldiği, aynı ürünün farklı marketlerde neden ciddi fiyat farklarıyla satıldığı ve zincirin hangi noktalarında maliyetlerin artırıldığı araştırıldı.

VDK tarafından hazırlanan iki kapsamlı raporda 41 riskli mükellef ayrıntılı şekilde incelendi. Vergi müfettişleri; çiftçi beyanlarını, müstahsil makbuzlarını, e-faturaları, Hal Kayıt Sistemi verilerini ve şirket kayıtlarını karşılaştırdı.

"ÇİFTÇİ 6-8 LİRA DEDİ, MAKBUZ 28 LİRA YAZDI"

İncelemelerde bazı tedarikçilerde üreticinin gerçek satış bedeli ile belgelerde gösterilen alış maliyeti arasında ciddi farklar olduğu tespit edildi. Raporlardaki en çarpıcı örneklerden biri mandalinada ortaya çıktı.

Bir üreticinin 6-8 lira seviyesinden sattığını beyan ettiği mandalina, müstahsil makbuzunda 28 lira maliyetle kayda geçirildi. Firmanın aynı dönemdeki ortalama satış fiyatı ise 31,82 lira olarak belirlendi.

Başka bir örnekte ise mandalinayı 12 liraya sattığını söyleyen üreticinin ürünü makbuzda 31,48 lira olarak görünürken, şirketin ortalama satış fiyatı 31,65 lira oldu. Böylece üretici fiyatı ile şirketin satış fiyatı arasında yaklaşık 20 liralık fark bulunmasına rağmen, belge üzerinde şirket sanki kilogram başına yalnızca 17 kuruş kazanmış gibi bir tablo oluşturuldu.

4 LİRALIK ELMA 9,50 LİRALIK MALİYET OLDU

Benzer usulsüzlüklerin başka ürünlerde de yapıldığı kayıtlara geçti. VDK raporlarına göre, çiftçinin 4-5 liraya sattığını belirttiği sanayi tipi elma 9,50 lira alış maliyetiyle gösterilerek ortalama 9,74 liraya satıldı.

7-12 lira aralığında alındığı beyan edilen patates belgede 20 lira, satışta ortalama 21,91 lira olarak yer aldı. 28-29 lira seviyesinde satıldığı belirtilen çekirdeksiz üzümün müstahsil makbuzunda fiyatı 45 liraya çıkarken, şirketin ortalama satış fiyatı 45,81 lira oldu. 16 liraya satıldığı belirtilen mandalina ise belgede 32 lira, satışta ortalama 35,19 lira olarak kayıtlara geçti.

"35'E SATTIM, MAKBUZDA 70"

Raporlarda limon üreticilerinin ifadeleri de dikkat çekti. Yaklaşık 50 ton limonu 45-50 lira seviyesinden sattığını anlatan bir üretici, "Kendi adıma düzenlenen belgelerde fiyat 64-72 lira arasında gösterilmiş." dedi.

Başka bir çiftçi 25 ton limonu 35 lira fiyatla sattığını belirterek, kendi adına düzenlenen makbuzlarda 70-78 lira fiyat bulunduğunu ifade etti. 35 yıldır çiftçilik yaptığını vurgulayan bir üretici ise ilk kesimde limonu 55 lira, ikinci kesimde 40 lira seviyesinden sattığını ancak belgelerde kilogram fiyatının 70 lira olarak göründüğünü aktardı.

Bir başka çiftçi de ilk kesimde 100 ton limonu 35 lira, ikinci kesimde 100 tonu 40 lira seviyesinden sattığını, buna karşılık kendi adına düzenlenen belgelerde fiyatların 69-72 lira arasında olduğunu beyan etti.

SADECE FİYAT DEĞİL, TONAJ DA KATLANDI

VDK'nın incelemesinde yalnızca kilogram fiyatlarının değil, satılan ürün miktarlarının da büyütüldüğü saptandı. Bir limon üreticisi 2025 yılında toplam 200 ton limon ürettiğini söylerken, kendi adına 633 ton limon için müstahsil makbuzu düzenlendiğini anlattı.

Başka bir üreticinin 126 tonluk limon satışı 328 ton olarak kayda geçti. Üretici gerçek ticaret hacminin yaklaşık 2,5 milyon lira olduğunu belirtirken, adına düzenlenen belgelerin toplamı yaklaşık 10 milyon liraya ulaştı. Bir muz üreticisi ise yaklaşık 100-140 ton ürün sattığını, buna karşılık adına 192 ton üzerinden makbuz oluşturulduğunu ve 4,63 milyon lira olan gerçek ticaret tutarının belgelerde 8,49 milyon liraya yükseltildiğini bildirdi.

BEYAN 60 MAKBUZ 800 TON!

En dikkat çekici miktar farklarından biri patateste görüldü. Yaklaşık 400-500 ton patatesi 7-12 lira seviyesinden sattığını beyan eden bir üretici adına 1 milyon 741 bin 840 kilogram patatesin 20 lira üzerinden alınmış gibi belgelendirildiği tespit edildi.

Başka bir üretici de yaklaşık 700 ton soğan sattığını söylerken, adına düzenlenen makbuzlarda miktarın 1.855 tona çıktığını ifade etti. Tümen Tarım'a ilişkin incelemede ise yaklaşık 60 ton sarımsak ürettiğini beyan eden bir çiftçinin adına düzenlenen müstahsil makbuzlarında 800 ton sarımsak bulunduğu kayda geçti.

"BEN O FİRMAYA HİÇ MAL SATMADIM"

Müfettişlerin görüştüğü bazı kişilerin beyanları, sahtekarlığın boyutunu gözler önüne serdi. Adlarına milyonlarca liralık müstahsil makbuzu düzenlenmesine rağmen ilgili firmaya hiçbir ürün satmadıklarını söyleyen bazı kişiler, zirai faaliyetlerinin dahi bulunmadığını, bazılarının ise şirket çalışanı olup çiftçi olmadığını anlattı.

Yalnızca belirli ürünleri yetiştirdiğini belirten bir üretici, "Kendi adıma hiç üretmediğim ahududu, incir, böğürtlen, elma ve kayısı gibi ürünler için de belge düzenlenmiş." diye konuştu. Acar Agro dosyasında yer alan bir üretici ise şirketi tanımadığını ve hiçbir ürün teslim etmediğini belirterek, kendi adına gösterilen satışların hayali olduğunu beyan etti.

ÖLÜLER ADINA MİLYONLUK MAKBUZLAR KESİLDİ

Raporların en çarpıcı bulgularından biri, hayatını kaybetmiş kişilerin adına düzenlenen belgeler oldu. Ahmet Demir'e ilişkin incelemede, daha önce hayatını kaybetmiş 49 kişi adına 87 müstahsil makbuzu düzenlendiği ve bu belgelerin toplam tutarının 2 milyon 524 bin 987 lira olduğu tespit edildi.

Bigadiç Derin Tarım dosyasında 6 ölü kişi adına 16 belge ve yaklaşık 5,88 milyon lira, Beta Tropikal dosyasında ise 13 ölü kişi adına belge düzenlendiği raporlara girdi. VDK, ölüm tarihinden sonra düzenlenen bu belgeleri, maliyetlerin istenilen seviyede oluşturulmasına imkan sağlayabilecek önemli bir risk göstergesi olarak değerlendirdi.

TARLADAN DEV MARKET ZİNCİRLERİNE FİYAT YOLCULUĞU

Dosyada, ürünlerin tarladan büyük tedarikçiye, oradan da zincir market kanalına uzanan yolu mali kayıtlarla görünür hale getirildi. Acar Agro'nun 2025 yılında en fazla satış yaptığı şirketin yaklaşık 709 milyon lira ile Yeni Mağazacılık A.Ş. olduğu belirlendi. Aynı yıl Migros'a yaklaşık 21,7 milyon lira satış yapıldığı görüldü.

2026'nın ilk üç ayında da Yeni Mağazacılık'a yaklaşık 193,2 milyon lira, Tarım Kredi Kooperatifine 73,5 milyon lira, Migros'a ise 25,7 milyon lira satış kaydı yer aldı. Raporda ayrıca Akın Tarım'ın ŞOK, Kerem Sebze Meyve'nin BİM ile ticari ilişkileri ortaya konuldu.

İŞTE BEŞ AŞAMALI FİYAT ÇARKI

VDK raporlarının ortaya koyduğu modele göre sistemin ana mekanizmasının beş aşamada şekillendiği tespit edildi.

Buna göre birinci aşamada çiftçi ürünü gerçek piyasa fiyatından satıyor.

İkinci aşamada üretici adına daha yüksek fiyat veya miktarla müstahsil makbuzu düzenleniyor.

Üçüncü adımda bu sayede şirketin kayıtlı alış maliyeti yükseliyor.

Dördüncü aşamada şişirilmiş maliyet satış fiyatına yaklaştırılarak kar marjı kağıt üzerinde küçültülüyor.

Beşinci ve son aşamada ise ürün daha sonra büyük dağıtım ve perakende zincirlerine aktarılıyor.