Hürmüz Boğazı'ndaki gemi krizinin ardından ABD, İran'a ait füze depolarını; İran ise bölgedeki Amerikan üslerini vurdu. Geçen hafta imzalanan mutabakat zaptı ilk ciddi sınavını sıcak çatışmayla verdi.
BÖLGEDE TANSİYON ZİRVEDE
İran ve Amerika Birleşik Devletleri, diplomatik müzakerelerin yeni turuna günler kala askeri olarak karşı karşıya geldi. Karşılıklı saldırılar, çatışmaların 120. gününde bölgedeki tansiyonu zirveye çıkardı. ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı'nda bir kargo gemisine düzenlenen insansız hava aracı saldırısına misilleme olarak İran’a ait füze ve drone depolarını hedef aldığını açıklarken; Tahran yönetimi ise bu hamlenin yeni imzalanan mutabakat zaptını açıkça ihlal ettiğini belirterek bölgedeki Amerikan askeri noktalarını vurduğunu duyurdu.
MİSİLLMELER PEŞ PEŞE GELDİ
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’ndaki gemi saldırısından İran’ı sorumlu tutan Başkan Donald Trump’ın açıklamalarının ardından operasyon başlattı. Amerikan ordusu, İran’a ait sahil radar istasyonları ile füze ve insansız hava aracı depolama alanlarının vurulduğunu açıklayarak operasyona ait görüntüleri paylaştı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, Washington'ın bu tür saldırılara aynı sertlikte karşılık vermeye devam edeceğini vurguladı.
Saldırıların ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu hızlı bir şekilde harekete geçti. İran devlet medyası, Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Sirik şehri ile Keşm Adası civarının hedef alındığını doğrularken, liman altyapısında herhangi bir hasar meydana gelmediğini bildirdi.
Devrim Muhafızları, ABD’nin bu hamlesine yanıt olarak bölgede Amerikan askerlerinin konuşlu olduğu askeri üsleri hedef aldığını duyurdu. Tahran’daki siyasi kanat da saldırılara sert tepki gösterdi.
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı Ebrahim Azizi, Washington’ı müzakerelerin tam ortasında saldırı düzenleyerek diplomasiye bağlı olmadığını bir kez daha kanıtlamakla suçladı.
Yaşanan bu son kriz, küresel enerji sevkiyatının en kritik noktası olan Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyet mücadelesini yeniden alevlendirdi.
Tahran yönetimi, imzalanan son anlaşmanın kendilerine Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemiler üzerinde tam kontrol yetkisi verdiğini savunuyor. Bölgedeki uzmanlar, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı ABD ile yürüttüğü müzakerelerde en büyük diplomatik koz ve caydırıcılık unsuru olarak gördüğünü belirtiyor.
BM ÇAĞRI YAPTI
Birleşmiş Milletler (BM) ise taraflara çağrıda bulunarak Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin korunmasını ve imzalanan tüm anlaşmalara sadık kalınmasını talep etti.
Bölgede İran ve ABD arasındaki gerilim tırmanırken, Washington’da Lübnan ve İsrail arasında diplomatik bir gelişme yaşandı.
ABD öncülüğünde yürütülen görüşmeler neticesinde, İsrail ve Lübnan arasında çatışma döngüsünü sonlandırmayı amaçlayan bir çerçeve anlaşması imzalandı. ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan metne göre, Hizbullah gibi devlet dışı aktörlerin silahsızlandırılmasının ardından İsrail ordusu Lübnan topraklarından kademeli olarak geri çekilecek.
Ancak Lübnan’daki Hizbullah kanadı, bu anlaşmanın tamamen İsrail’in çıkarlarına hizmet ettiğini ileri sürerek metni reddettiğini açıkladı.
Anlaşmanın imzalandığı saatlerde İsrail ordusunun Lübnan sınırındaki Markaba kasabası yakınlarını bombalamaya devam etmesi ise bölgedeki ateşkes çabalarının kırılganlığını bir kez daha ortaya koydu.
PİYASAYALARDA TEDİRGİNLİK
Petrol ve altın fiyatlarında sert yükselişler gözlenmezken tedirginlik ise hissedildi. Durağan seyreden altın brent petrol fiyatı yukarı yönlü revize oldu.