ÜLKE TV ÖZEL HABER | Dünya ekonomisi, tarihin en büyük enerji sınavlarından biriyle karşı karşıya.
İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik başlattığı operasyon sadece askeri bir çatışma değil, küresel bir petrol krizine dönüştü.
Amerikan ordusu operasyona “Operation Epic Fury” yani destansı öfke operasyonu adını verdi.
Operasyona İran’ın yanıtı gecikmedi. Karşılıklı hamlelerle bölgedeki askeri hareketlilik en üst seviyeye tırmandı.
Dünyanın en büyük petrol şirketi Aramco’nun Ras Tanura’daki devasa rafinerisi hedef alındı.
Bu hamle, küresel enerji piyasasına bomba gibi düştü.
Brent petrol, bir gecede son zamanların zirvesini görerek 85 dolara fırladı.
Savaştan tam 1 hafta öncesine bakıldığında ise brent petrolün fiyatı 70 dolardı.
Fakat savaşın başladığı 28 Şubat Cumartesi tarihi itibarıyla fiyatlar tırmandı.
3 Mart itibarıyla yüzde 9'luk bir artışla 85 dolara kadar çıktı. Bu da son zamanların zirvesi anlamına geliyor.
Askeri hareketlilik ise durmak bilmiyor.
ABD ve İsrail’in hava saldırılarında İran’ın nükleer tesisleri ve balistik füze merkezleri vurulurken,
İran’ın dini lideri Hamaney’in hayatını kaybetmesi bölgedeki yangını körükledi.
Tüm bu gelişmelerin ardından İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığını duyurdu ve geçmeye çalışan gemilere ateş açılacağı bilgisi verildi. Haber üzerine piyasalar bir anda karıştı.
Peki, Hürmüz Boğazı’nın önemi ne? Böyle giderse enerji krizi nasıl çözülecek? Petrol fiyatları nereye kadar tırmanacak? Türkiye nasıl etkilenecek? Motorin (dizel yakıt) fiyatı ne kadarı görür?
Enerji uzmanı Oğuzhan Akyener tüm bu soruları Ülke TV'ye özel olarak yanıtladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN ÖNEMİ NE?
Hürmüz meselesini açıklayan Akyener, “Özellikle Çin, Hindistan, Avrupa, Japonya için olmazsa olmaz stratejik nokta! Hürmüz'deki bir daralma uluslararası petrol arzının kısa vadede hızlı bir şekilde %20'sini bloke etmiş olacak. Eğer kapanma çok sürecek olursa petrol fiyatlarının çok daha yüksek seviyelere tırmanması anlamına gelecek" açıklamasında bulundu.
TÜRKİYE NASIL ETKLENİR?
Enerji ithalatçısı olan Türkiye için her 10 dolarlık artış, ekonomide yeni bir yük demek.
Oğuzhan Akyener, “Türkiye gibi yoğun petrol alan bir ülke için petrolün 10 dolar artması enflasyonun yüzde 1 artması anlamına geliyor. Çin, Avrupa, Türkiye gibi önemli büyük petrol ithalatçıları için büyük bir sorunsal. Bunun bir an önce çözülmesi lazım” ifadelerini kullandı.
Gözler şimdi uluslararası diplomaside.... Hürmüz Boğazı’ndaki kilit açılmazsa, dünya sadece bir savaşla değil, on yıllarca sürecek bir ekonomik depresyonla karşı karşıya kalabilir.
PETROL VE MOTORİN (DİZEL YAKIT) FİYATI NE KADARI GÖRÜR?
Hürmüz'deki 1 ay süren kapanma senaryosunu analiz eden Akyener "(Brent) Petrolde 100 doları rahatlıkla görür. Şimdi 65 dolar banından 100 dolara çıktığını varsayıyoruz… Dizeldeki artış aynı oranda olmaz. Çünkü tank gemi hepsi dizelle çalışıyor. Dizelde yüzde 50 olur. En kötü senaryoda petrol 100 dolara çıkarsa 60 lira olan dizel 90-100 lira olur” yorumunda bulundu.