Çalışma ve Sosyal Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Ülke TV Ankara Temsilcisi Mustafa Pala'nın sunduğu 'Gündem Özel' programında soruları yanıtladı.
Dün Yalova'da, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) avukatı Zekeriya Polat uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetmişti.
Sözlerinin başında Polat'ı anan Bakan Vedat Işıkhan, "Kurum avukatımızın derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Bu durum bizi derinden üzdü. Saldırıyı gerekçesi ne olursa olsun kınıyoruz ve reddediyoruz. Sürecin yakın takipçisi olacağız. Ailesine Allah'tan rahmet diliyorum" dedi.
"GENÇLİĞİN ÜRETİM ÇAĞI" PROJESİ
Işıkhan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın duyurduğu Genç İstihdam Hamlesi ve Güç Programı'nın detaylarını anlattı.
"Cumhurbaşkanımız bunun startını verdi. Çok ama çok önemli gördüğümüz bir projedir. Geçerliğimizin yanında olacağız. Türkiye Yüzyılı'na gençlerimiz birlikte yürüyeceğiz. Gençlerimizin enerjisini üretime dönüştüreme gayretindeyiz. Gençlerimizin kalıcı kayıtlı, nitelikli istihdama katılmasını ve genç işsizliğini azaltmak amacımız. Gençlerimizi meslek yüksek okulundan mezun olur olmaz iş hayatına katmak istiyoruz.
"DOĞUM ORANI DÜŞÜYOR"
Projenin başlangıcı nasıl oldu? Genç nüfus en güçlü yönümüz. Genç nüfus azalıyor. Doğum oranları düşüyor. Birçok Avrupa ülkesinde eksilerde. (Türkiye için) Cumhurbaşkanımız da altını çizdi. Bu bir felakettir.
İŞSİZLİK HEDEFİ
İşsizlik rakamları açıklandı. Türkiye'de işsizlik oranı, (kasımda) 8,6 olmuştu. Bu durumu Bakan Işıkhan yorumladı.
Orta Vadeli Program (OVP) kapsamında hedeflerinin işsizlik oranını yüzde 7,5 seviyesine çekmek olduğunu belirten Işıkhan, özellikle "genç işsizliğini kalıcı olarak azaltmayı" amaçladıklarını söyledi.
Mesleki teknik liseler ve üniversitelerin son sınıf öğrencilerine yönelik Geleceğim Meslekte projesini de anlatan Işıkhan, İŞKUR bünyesindeki 4 bin 700 iş ve meslek danışmanının öğrencilerle birebir eşleşeceğini açıkladı.
Bu sayede öğrencilerin mezun olmadan önce kariyer planlamasının yapılacağını, işverenlerle tanıştırılacağını ve mezuniyet sonrası zaman kaybetmeden iş gücüne katılımlarının sağlanacağını ifade etti.
İstihdam hamlesi için ayrılan kaynağın büyüklüğüne dikkat çeken Bakan Işıkhan, bütçenin yaklaşık 445 milyar lira olduğunu açıkladı.
Güç Programı'nın alt başlıklarına anlatan Işıkhan, staj konusunun hayati önem taşıdığını duyurdu.
Ulusal Staj Programı kapsamında tüm stajların İŞKUR bünyesindeki tek bir portal üzerinden yürütüleceğini açıklayan Bakan, 3 yıl boyunca 800 bin gence ulaşmayı hedeflediklerini duyurdu.
Gençlerin ücret ve prim maliyetlerinin İŞKUR tarafından karşılanacağını belirten Işıkhan, bu alana sadece staj için 26 milyar liralık kaynak ayrıldığını duyurdu.
- Staj olayı çok önemli. Ulusal staj programı kapsamında İŞKUR tek portalda yürütecek. Gençlerin staj maliyetlerini biz karşılıyoruz. Buraya ayırdığımız rakam 26 Milyar TL'dir.
- Bu sadece İŞKUR'un görevi değil. Hep birlikte bunu yürüteceğiz. Temel hedef bu. 3 yıl içinde 750 bin gencimize ulaşmayı hedefliyoruz.
- (Gençler için) En önemli faktörler; iş güvenliği, ücret ve kariyer planlaması. 3 yılda 450 bin gence 19 bin TL cep harçlığı vereceğiz.
- 6 ay 18-25 yaş gençlerin asgari ücrete kadar ödemelerini yapacağız.
- (Genç stajyerler) 1.375 TL destek vereceğiz. Bunun için de 108 milyar TL bütçe ayırdık. Her gencimiz bizim için değerlidir. Gençlerdeki enerji ve potansiyeli görüyorum.
- Biz bu programımızı Cumhurbaşkanımıza sunmadan önce sivil toplum kuruluşlarımızla görüştük. Her meslek grupları olumlu dönüşler yaptı. Bu proje çok memnuniyetle karşılandı.
"HEDEFİMİZ 3 YILDA 750 BİN GENÇ..."
İşsizlik sorununun çözümünde sadece İŞKUR’un değil; aileler, işverenler, sivil toplum kuruluşları ve sendikaların birlikte hareket etmesi gerekli.
3 yıl içerisinde inşallah 750 bin gence ulaşmayı, hem rehberlik hem de danışmanlık hizmeti sunarak onları çalışma hayatına yavaş yavaş kaydırmayı düşünüyoruz. Temel hedef bu
"NEET TUZAĞINA DİKKAT"
Ne eğitime, ne istihdama ya da herhangi bir sertifika programına katılmayan gençlerimiz var. Bu atıl bir iş gücüne sebebiyet veriyor. Şu an 4,6 milyona yakın NEET oranımız var. Biz bunları İŞKUR projeksiyonlarında gördük. Bakanlık olarak bilimsel çalışıyoruz ve geleceği verilere göre kurgulamak zorundayız.
"GÜNLÜK 1375 LİRA CEP HARÇLIĞI VERİLECEK"
Her yıl 150 bin NEET gencimizi alacağız ve istihdama katılmaları noktasında destek vereceğiz. Burada ücret olarak da günlük 1375 lira destek vereceğiz. Bu rakam aylık olarak düşünüldüğünde 19-20 bin liraya tekabül ediyor. Bunun için ayırdığımız bütçe 108 milyar lira. Gençlerimiz bu tuzağa düşmeden, mezun olur olmaz istihdam alanlarıyla buluşsun istiyoruz.
İŞVERENE 6 AY MAAŞ VE PRİM DESTEĞİ
Mustafa Pala’nın "18-25 yaş aralığındaki gençlerin istihdamına" yönelik sorusu üzerine Bakan Işıkhan, yaş aralığının 18-29 olarak belirlendiğini ve işverenlere büyük kolaylıklar sağlandığını açıkladı.
Işıkhan şunları söyledi:
"İşe ilk giriş sürecinde ilk 6 ay maaşı bizden, ilk 6 ay primi de bizden. Tüm ücret ve sigorta primlerini İşkur olarak devletimiz ödeyecek. İşverenlerin kapılarını gençlerimize açmalarını bekliyoruz. 6 ay boyunca işveren hiçbir ücret ödemeyecek"
İŞ DÜNYASI İLE ORTAK ÇALIŞMA
Projenin hayata geçirilmeden önce iş dünyasının temsilcileriyle görüşüldüğünü belirten Işıkhan, "TİSK, TOBB, TİM, MÜSİAD ve STK'larla görüştük, programı anlattık. Çok olumlu geri dönüşler aldık. İşverenlerin mali yükünü azalttığımızda istihdamın artacağını öngörüyoruz" ifadelerini kullandı.
Bakan Işıkhan, işverenlerin bu süreci kötüye kullanma ihtimaline karşı denetim mekanizmalarının devrede olacağını, ancak gençlerin kazanılması adına özel sektöre güvendiklerini sözlerine ekledi.
"BAŞVURULAR İŞKUR PORTALINDAN YAPILACAK"
Bakan Işıkhan, milyonlarca kişiyi ilgilendiren istihdam projelerine başvuruların nasıl yapılacağına dair detayları da aktardı. Yol haritasının belirlendiğini ifade eden Işıkhan, sürecin İŞKUR'un web portalı üzerinden işleyeceğini belirtti. Yasal düzenlemelerin Meclis'e gönderildiğini ve yakın zamanda yasalaşmasını beklediklerini dile getiren Işıkhan, "Sistem yasalaştıktan sonra işverenlerimiz İŞKUR sistemi üzerinden portala girerek taleplerini iletebilecekler. Gençlerimizin nasıl başvuracaklarına dair tüm aşamaları tek tek hazırladık" dedi.
"3 YIL BOYUNCA 215 MİLYAR LİRA BÜTÇE AYRILDI"
İstihdam programlarının mali boyutuna dikkat çeken Bakan Işıkhan, gençlerin iş gücüne katılımı için devasa bir kaynak ayırdıklarını vurguladı. Sadece "İşe İlk Adım" programı kapsamında 3 yıl boyunca 215 milyar lira bütçe ayrıldığını belirten Işıkhan, toplam bütçe ve hedefler konusunda şunları söyledi:
"Devletimiz özel sektöre, yeter ki gençleri yanına alıp istihdamı ve mesleği öğretsinler diye destek veriyor. Tüm 5 programı düşündüğümüzde oluşturduğumuz rakam 3 yıl boyunca 445 milyar liradır. Bu süre zarfında 3 milyon istihdamı hedefliyoruz."
19 BİN TL'YE VARAN GELİR İMKANI...
Kamu üniversitelerinde okuyan gençlere yönelik İŞKUR Gençlik Programı hakkında da bilgi veren Işıkhan, şu an 250 bine yakın gencin bu programdan faydalandığını açıkladı. Öğrencilerin kendi alanlarıyla ilgili birimlerde çalışarak hem mesleği öğrendiklerini hem de gelir elde ettiklerini belirten Bakan Işıkhan, "Gençlerimiz haftanın 3 günü çalışarak 19 bin 250 liraya kadar ücret alabiliyorlar. Bu gençlerimiz için çok önemli bir rakam ve maddi destektir. Biz her zaman gençlerimizin yanında olmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.
MOBBİNG İLE MÜCADELE
Mustafa Pala'nın mobbinge maruz kalan çalışanların hak arama yollarına ilişkin sorusunu yanıtlayan Işıkhan, bakanlık olarak 8 ay önce bir mobbing genelgesi yayınladıklarını söyledi.
Gerek kamuda gerekse özel sektörde psikolojik tacizle karşılaşan çalışanların CİMER ve ALO 170 danışma hattına başvurabileceklerini belirten Işıkhan, "Oraya gelen tüm değerlendirmeleri ve şikayetleri ilgili kurumlara yönlendiriyoruz. Bakanlığımızda bu konuda bir kurul oluşmuş durumda. İş hayatında olumlu yönler olduğu kadar olumsuzluklar da olabiliyor. Vatandaşlarımız başvurduğunda gerekli müdahaleyi yapıp en kısa sürede kişiye bilgi sunuyoruz" dedi.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI NE OLACAK?
Işıkhan, emekli aylıklarının artışını karara bağlamadan önce Bakanlık olarak etki analizi ve değerlendirmeler yaptıklarını söyleyerek, bütçe kaynaklarına yansımanın ve kaç kişinin etkileneceğinin hesaplandığını ifade etti.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda ortak bir neticeye ulaşıldığını ifade eden Işıkhan, "Ancak burada nihai karar Meclisimizindir. Bunun altını özellikle çizmek isterim" dedi.
Işıkhan "Toplantı güzel geçti. En düşük emekli aylığının yükseltilmesine dair teklif yarın TBMM’ye sunulacak. Meclisimiz kamuoyu ile paylaşımda bulunacak" dedi.
"EKONOMİDE HEDEF SATIN ALMA GÜCÜNÜ ARTIRMAK"
Programda ekonomik verilere değinen Bakan Işıkhan, hükümetin en büyük hedefinin ekonomik büyümeyi ve istihdamı artırarak refahı vatandaşlarla paylaşmak olduğunu belirtti.
Işıkhan, enflasyonun düşüş eğiliminde olduğunu ve 2026 yılında daha iyi noktalara gelineceğini ifade ederek, temel amaçlarının paranın satın alma gücünü artırmak olduğunu vurguladı.
TÜRKİYE'DE NE KADAR EMEKLİ VAR?
Mustafa Pala'nın emekli sayısına ilişkin sorusunu yanıtlayan Işıkhan, şu an Türkiye'de 16.7 milyon emekli bulunduğunu açıkladı.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesiyle birlikte emekli sayısında yaklaşık 2.5 milyonluk bir artış yaşandığını belirten Işıkhan, sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesinde bir sorun olmadığını savundu.
Emekli maaşlarına yapılacak zam konusunda ise mevcut yasal prosedürün işleyeceğini, enflasyon farklarının yansıtılacağını belirten Işıkhan, ekstra bir refah payı sinyali vermedi.
BELEDİYELERİN PRİM BORÇLARI NER KADAR?
Bakan Işıkhan, belediyelerin Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) olan prim borçları konusunda çarpıcı rakamlar paylaştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın çağrısı sonrası süreci başlattıklarını hatırlatan Işıkhan, belediyelerin toplam prim borcunun 250 milyar liraya ulaştığını açıkladı.
BELEDİYE BORÇLARINA HACİZ...
Borçların tahsili noktasında parti ayrımı yapmaksızın tüm belediyelerle iletişime geçtiklerini belirten Işıkhan, borçlu belediyelerden 161 tanesinin taksitlendirme talebinde bulunduğunu ve 3.6 milyar liralık tahsilat yapıldığını söyledi.
Fakat Bakan Işıkhan borcunu ödemeyen ve iletişime geçmeyen belediyeler için yasal sürecin işlediğini belirten Işıkhan, mevduat haczi işlemlerini başlattıklarını duyurdu.
Belediyelerin borçlarına karşılık SGK'ya arsa ve taşınmaz teklif ettiğini belirten Işıkhan, bu konuda seçici davrandıklarını ifade etti. Işıkhan, 429 belediye tarafından teklif edilen 8 bin 122 taşınmazı kabul ettiklerini, ancak satış kabiliyeti olmayan, üzerinde cami veya okul bulunan 4 bin 104 adet taşınmaz teklifini reddettiklerini açıkladı.
UZAKTAN VE ESNEK ÇALIŞMA MODELİ MECLİS'E GELİYOR
Çalışma hayatında köklü değişiklikler öngören yeni düzenlemeler hakkında da bilgi veren Işıkhan, güvenceli esnek çalışma modeli üzerinde çalıştıklarını duyurdu.
Atıl iş gücünü, özellikle gençler ve kadınları istihdama katmayı hedefleyen part-time ve uzaktan çalışma modellerinin yasal altyapısının hazırlandığını belirten Işıkhan, düzenlemenin haziran ayına kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulacağını ifade etti.
Işıkhan, bu modelin çalışanların sosyal güvenlik haklarını koruyacak şekilde kurgulandığını sözlerine ekledi.
İLAÇLARDA GERİ ÖDEME LİSTESİ
Sağlık hizmetleri ve ilaç erişimi konusuna da değinen Bakan Işıkhan, geri ödeme listesinde toplam 8 bin 888 adet ilaç bulunduğunu, bunlardan 916'sının kanser tedavisinde kullanıldığını belirtti. 2025 yılında yaklaşık 46 bin kanser hastasının tedavisinin devlet tarafından karşılandığını vurgulayan Işıkhan, enzim eksikliğiyle gelişen hastalığın tedavisinde kullanılan bir ilacın da yakın zamanda geri ödeme kapsamına alınacağı müjdesini verdi.
YAŞLI BAKIM SİGORTASI GELİYOR
Bakan Işıkhan, 2026 yılında Yaşlı Bakım Sigortası uygulamasını hayata geçirmeyi planladıklarını bildirdi.
