Yaptırımlar ve ambargolar altında savunma sanayisini yeniden şekillendiren İran, tersine mühendislik yöntemiyle füze ve insansız hava araçlarında dikkat çekici bir kapasiteye ulaştı.
Düşük maliyetli ancak yüksek etkili sistemlere odaklanan Tahran yönetimi, özellikle balistik füzeler ve kamikaze drone'larla asimetrik savaş doktrinini güçlendirdi.
İran'ın savunma teknolojisindeki gelişimini değerlendiren İstinye Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fahri Erenel, Tahran'ın asimetrik savaş taktikleriyle ABD ve İsrail'e beklemedikleri bir karşılık verdiğini söyledi.
İran'ın ulaştığı seviyeye dikkat çeken Erenel, "ABD ve İsrail gibi füze ve İHA konusunda ileri seviye teknolojiye sahip iki ülkenin birlikte harekat icra etmesine rağmen zorlanması, İran'ın ulaştığı seviyenin bir göstergesidir." dedi.
"TERSİNE MÜHENDİSLİKLE YERLİ ÜRETİM"
İran'ın savunma sanayisindeki yerli üretim oranının yüzde 90'ın üzerinde olduğunu belirten Erenel, "1979 İslam Devrimi'nden bu yana maruz kaldığı ağır uluslararası yaptırımlar ve ambargolar nedeniyle savunma sanayiinde büyük ölçüde kendi kendine yeten bir yapı oluşturmuştur." ifadelerini kullandı.
İran'ın bölgede ele geçirdiği veya düşen Batı menşeli İHA'ları inceleyerek tersine mühendislik yöntemiyle kendi modellerini ürettiğini anlatan Erenel, "Özellikle Shahed-136 gibi düşük maliyetli ve yüksek etkili kamikaze dronlar, İran'ın asimetrik harp stratejisinin temel taşı haline gelmiştir." diye konuştu.
"HAVA SAVUNMA SİSTEMLERİNİ ZORLAMAK ÜZERİNE KURULU"
İran'ın askeri stratejisinin çok sayıda füze ve kamikaze drone kullanarak hava savunma sistemlerini zorlamak üzerine kurulu olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Erenel, şunları kaydetti:
"İran'ın geliştirdiği kamikaze dronlar ve sürü drone konsepti, özellikle düşük maliyetli araçlarla yüksek değerli hedefleri vurma kabiliyeti sayesinde savaş sahasında ciddi avantajlar sağlamaktadır. Shahed-136 ve benzeri sistemler, düşmanın pahalı hava savunma sistemlerini tüketmek ve lojistik hatlarını sabote etmek için etkin bir şekilde kullanılmaktadır."
"HİPERSONİK FÜZE KULÜBÜNE GİRDİ"
İran'ın hipersonik füze teknolojisine de değinen Erenel, 2023 yılında tanıtılan Fettah-1 ve Fettah-2 füzeleriyle İran'ın Rusya, Çin ve ABD'nin bulunduğu Hipersonik Füze Kulübü'ne girdiğini ilan ettiğini belirtti.
Analiz gazetesine konuşan Erenel, "15 Mach hıza ulaşabilen bu füzeler, manevra kabiliyetleri sayesinde modern hava savunma sistemlerini aşmak üzere tasarlanmıştır." dedi.
"ASİMETRİK CAYDIRICILIK SAĞLADI"
İran'ın füze ve drone programı ile bölgede "ucuz füze ve İHA, pahalı savunma" ana tezini işlettiğini ifade eden Erenel, bu durumun ABD ve müttefiklerinin güvenlik maliyetlerini yükselttiğini ve bölgesel vekâlet savaşlarında asimetrik caydırıcılık sağladığını vurguladı.
İran'ın askeri teknolojisinin hem bir propaganda unsuru hem de caydırıcı bir güç olarak kullanıldığının altını çizen Erenel, önümüzdeki 10 yıl içinde İran'ın yapay zeka destekli hedefleme, otonom karar verme ve drone sürüleri teknolojisinde sıçrama yapmasının beklendiğini sözlerine ekledi.
